Deze week is het de beurt aan Georges Seurat; een Franse kunstschilder en tekenaar die gezien wordt als de uitvinder van het Neo-impressionisme en bekend is geworden met zijn revolutionaire schildertechniek: het pointillisme. 

In het kort
Georges Seurat (1859 – 1891) leefde en werkte in Parijs. Op zijn 19e studeerde hij aan de kunstacademie, maar hij maakte deze school niet af. Hij ging een jaar in militaire dienst, maar kwam vervolgens terug naar Parijs om zich weer volop op de kunst te richten. Samen met kunstenaar Paul Signac, deed hij onderzoek naar de werking van kleur en ontwikkelde hij een nieuwe schildertechniek die we kennen als het pointillisme. Met kleine stipjes en streepjes in diverse, ongemengde kleuren bouwde hij zijn schilderijen op. De losse kleurstipjes zouden van een afstand vanzelf worden gemengd in de ogen van de toeschouwer.

Seurat behoort tot het Neo-impressionisme; een reactie op het Impressionisme. De neo-impressionisten vonden dat het Impressionisme te veel de focus legde op het vluchtige, de snelle impressie. In plaats daarvan probeerden ze steviger te schilderen, zodat het tijdloos leek. Dit deden ze d.m.v. de nieuw ontwikkelde compositie- en kleurtechnieken van o.a. Seurat.

Seurat maakte vele studies voordat hij aan het definitieve schilderij begon. Hieronder zie je een aantal studies voor het schilderij Le Chahut. Ook schilderde Seurat bij sommige werken een rand om het schilderij heen en soms zelfs de lijst. Dit deed hij ook weer in pointillistische stijl, maar dan met tegengestelde kleuren van de kleuren uit het schilderij.

study-for-chahut-1890 study-for-the-chahut-1890 chahut-1890
Links en midden: Studies voor Chahut, rechts: Le Chahut (1889-1890)

circus_seurat the-eiffel-tower-1889 the-bridge-at-courbevoie-1887
Links: Le Cirque (1890-1891), midden: La tour Eiffel (1889), rechts: Le pont de Courbevoie (1886)

sunday-afternoon-on-the-island-of-la-grande-jatte-1886.jpg!Blog bathers-at-asni-res-1884
Links: Un dimanche à la Grande Jatte (1884-1886). Rechts: Une Baignade, Asnières (1883-1884)

Zelf kijken
Een tijdje terug was er een grote overzichtstentoonstelling van Seurat in het Kröller-Müller Museum in Otterlo. Een aantal van de getoonde werken behoort tot de vaste collectie van het museum, zoals Le Chahut. Andere werken van Seurat zijn o.a. te zien in Londen (National Gallery) en New York (MoMA en Metropolitan Museum).

Zelf doen: pointilleren
Om de kleurentheorie en techniek van Seurat beter te begrijpen, kun je aan de slag met de volgende opdracht. Voor deze oefening moet je wel even gaan zitten, maar daartegenover staat dat het heel ontspannend werkt!

1. Gebruik voor deze schilderoefening een vel van A4 formaat of kleiner (tenzij je heel veel tijd hebt) van een wat dikker papiersoort (bijv. 160 gr). Teken dun met potlood een rand van minimaal 1 cm en daarbinnen een landschap naar keuze. Ga niet te veel in detail tekenen, maar denk meer in vlakken.
2. Pak nu de verfspullen erbij. Je kunt verschillende kleuren mengen, maar houdt Seurat’s techniek in je achterhoofd; de kleuren gaan vanzelf mengen als je er van een afstand naar kijkt. Je kunt nu beginnen met pointilleren! Zorg ervoor dat je zo min mogelijk wit van het papier ziet, dus blijven stippen!
3. Als je landschap af is, maak je het schilderij af door de rand ook te pointilleren. Gebruik hiervoor dezelfde techniek, maar andere kleuren dan de kleuren aan de binnenkant van de rand. Je kunt het landschap dus wel door laten lopen.
4. Lijst je schilderij in en hang je kunstwerk aan de muur.

seurat_stap1 seurat_stap2 seurat_stap3 seurat_stap4

Bronnen
Seurat, uitgave van het Kröller-Müller Museum
– De kleine kunstkijker, uitgave van Museum Boijmans van Beuningen