In het kort
Henri Matisse (1869-1954) was een ernstige, sober geklede vader van drie kinderen en voordat hij als kunstenaar ging werken, was hij jurist. De decoratieve, kinderlijke stijl en felle, expressieve kleuren van zijn schilderijen zou je dan ook niet zo gauw bij hem verwachten.

In 1905 was zijn werk, samen met o.a. het werk van kunstenaars en vrienden André Derain en Maurice de Vlaminck, te zien bij de Salon d’Automne; een jaarlijkse expositie met werk van avant-gardekunstenaars, die inging tegen de Académie. Zoals bij veel grote kunstenaars, werd het werk van Matisse in het begin door weinig bezoekers gewaardeerd. Met name zijn schilderij Vrouw met hoed (1905) veroorzaakte veel ophef. Een invloedrijke kunstcriticus uit die tijd, Louis Vauxcelles, noemde de schilderijen het werk van fauves (‘wilde beesten’/’de wilden’). Dit werd de naam van de nieuwe kunststroming; het Fauvisme. De drie kunstenaars werden geïnspireerd door het kleurgebruik van Van Gogh en het primitivisme van Gauguin, maar gingen daarin nog wat stappen verder. Het kleurgebruik was niet realistisch, het moest vooral een emotie uitdrukken en ook het perspectief en het realisme gingen overboord. Het werden kleurige, emotioneel ongeremde schilderijen die een beeld gaven van een paradijselijke wereld.

Als hij later door een operatie in de rolstoel belandt en niet meer staand kan schilderen, laat hij stukken papier in kleuren schilderen en knipt hij er vormen uit. La perruche et la sirène (De parkiet en de zeemeermin, 1952-1953) is het bekendste voorbeeld van deze knipkunst/cut outs.

Matisse: “For me all is in the conception – I must have a clear vision of the whole composition from the very beginning.” (1908)

Zelf kijken
Voor het eerst in meer dan zestig jaar is er in Nederland een grote tentoonstelling te zien van Matisse. ‘De oase van Matisse’: vanaf 27 maart in het Stedelijk Museum in Amsterdam!

Bronnen
‘Dat kan mijn kleine zusje ook’, Will Gompertz (2012) (info over Matisse)
Video: ‘Between kids and art: Henri Matisse’, www.arttube.nl (info over Matisse)
http://www.wikiart.org/en/henri-matisse (afbeeldingen)