Deze week het kunstenaarsportret van Marc Chagall. Ontdek en bekijk zijn dromerige en poëtische werelden, waarin zijn verschillende culturele identiteiten (Russisch, Joods en Frans) tot uiting komen.

In het korti-and-the-village-1911
Marc Chagall (1887-1985) was van Joods-Russische afkomst (tegenwoordig Wit-Rusland). Hij werd geboren als Movsja Zacharovitsj Sjagal, maar veranderde het later in een meer Franse naam. Na zijn studie in Sint Petersburg, vertrok hij namelijk naar Parijs, op dat moment hét middelpunt van de kunstwereld. In die periode maakte hij o.a. het schilderij I and the village (rechts), dat wordt beschouwd als een van zijn beste werken.

Tijdens de WOI verbleef Chagall in Rusland, waar hij o.a. deelnaam aan exposities. Na de oorlog werkte en woonde hij met zijn gezin in Berlijn en vervolgens Parijs. In 1941, tijdens de WOII, vluchtten ze naar Amerika, waar ze zich vestigden in New York.
In 1944 overleed Chagall’s vrouw en 2 jaar later vertrok Chagall terug naar Europa. Tot aan zijn dood, op 97-jarige leeftijd, bleef hij werkzaam als kunstenaar. Hij werd geëerd met diverse tentoonstellingen in grote steden als Parijs, Londen en Amsterdam en maakte o.a. een serie glas-in-loodramen voor een synagoge in Jeruzalem.

In het werk van Chagall is vaak zijn arme, maar gelukkige jeugdperiode terug te zien, zoals de geitjes en muzikanten. Zowel de Russische (volks)cultuur als symbolen en tradities uit de Joodse religie waren een constante inspiratiebron voor Chagall. Eenmaal in Frankrijk, raakt hij geïnteresseerd en beïnvloed door de Franse avant-garde kunst. Toch slaagt hij erin zijn persoonlijke stijl, met zijn kinderlijke verwondering, te behouden.

Stroming
Het werk van Chagall behoort niet tot een specifieke stroming. Hij creëerde zijn eigen originele beeldtaal. Wel zie je de invloeden van verschillende stromingen terug in zijn werk, zoals het Kubisme (hoekige, strakke vormen), het Surrealisme (dromerige, vreemde voorstellingen),  en het Expressionisme en Fauvisme (krachtige, levendige kleuren).

Pablo Picasso over Marc Chagall (na de dood van Henri Matisse): “Chagall zal de enige kunstenaar zijn die nog weet wat kleur is.”

self-portrait-with-seven-digits-autoportrait-1913 the-juggler-1943 the-street-performers-in-the-night-1957 the-magician-1968
V.l.n.r.: Selfportrait with seven digits (1913), The juggler (1943), The street performers in the night (1957), The magician (1968.

Glas en keramiek
Op latere leeftijd begon Chagall zich te verdiepen in keramiek en glas-in-lood. Ook hier kwamen prachtige kunstwerken uit voort, zoals het Peace Window uit 1967 hieronder, een gedenkteken ontworpen voor de Verenigde Naties in New York.

chagall_glasinlood

Zelf kijken
Op dit moment is er een grote overzichtstentoonstelling van het werk van Chagall te zien in Brussel, in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten België!
Daarnaast is er het Chagall Research Centre Wuyt in Amsterdam, waar je informatie kunt inwinnen over zijn werk (met name zijn grafische werk en gebrandschilderde ramen) en zelfs kunt deelnemen aan een Chagall-dag.
Verder hangen de schilderijen van Chagall wereldwijd in diverse topmusea. Het schilderij I and the village (zie bovenaan) bijvoorbeeld, hangt in het MoMA, New York.

Zelf doen – postzegel ontwerpen1993_dewandeling_1917)witrussischepostzegel
Zoals je nu weet, haalde Chagall veel inspiratie uit zijn jeugd en zijn Joods-Wit-Russische afkomst. In Wit-Rusland zijn ze daar natuurlijk super trots op! In 1993 verscheen er bijv. een postzegel met het schilderij De wandeling uit 1917.
Stel je voor dat jou gevraagd wordt een postzegel te ontwerpen voor jouw geboorteland. Welk element van die nationaliteit zou jij kiezen voor in het ontwerp? Of misschien wel een heleboel?

Je hebt nodig:
– Wit A4 papier
– Liniaal
– Potlood
– Gum
– Vetkrijt
– Ecoline
– Penselen/kwasten
– Zwarte (watervaste) stift

De opdracht
1. Teken een kader af op je A4-vel van ong. 2 cm van elke rand.
2. Schets dun met potlood je ontwerp binnen dit kader.
3. Trek met verschillende kleuren vetkrijt de lijnen van de schets over.
4. Ga nu met verschillende kleuren ecoline over je tekening heen. Doordat het vetkrijt een oliebasis heeft, hecht de ecoline niet aan het krijt. De lijnen blijf je er dus mooi doorheen zien. Laat de kleuren van de ecoline in elkaar overlopen, voor een dromerige sfeer zoals bij Chagall.
5. Laat je ontwerp drogen en maak ondertussen een schets van de tekst die over het ontwerp komt (bijv. ‘Nederland’ en ’69 cent’). Als het droog is, teken je deze tekst over je ontwerp (eerst met potlood, dan met zwarte stift).
6. Tot slot knip je langs alle zijkanten halve rondjes uit het papier, ong. tot aan de helft van de rand, en klaar is je postzegel!

chagall_stap1 chagall_stap2 chagall_stap3 chagall_stap4 chagall_stap5 chagall_stap6

Bronnen
www.wikiart.org (afbeeldingen Chagall)
www.chagall.nl
www.ccdewerf.be
www.biography.com