Deze week het kunstenaarsportret van een van de meest veelzijdige kunstenaars uit de kunstgeschiedenis; Pablo Picasso. Zijn schilderij Les femmes d’Alger werd deze week geveild voor ruim 160 miljoen euro en is daarmee het duurste schilderij ooit geveild. 

In het kort
Als zoon van een tekenmeester, kwam Pablo Picasso (1881-1973) al vroeg in aanraking met de beeldende kunst. Eenmaal op de kunstacademie werd zijn talent al snel ontdekt en noemde ze hem een wonderkind. Op 19-jarige leeftijd, in het jaar 1900, vertrok Picasso naar Parijs, het centrum van de artistieke wereld op dat moment. In Parijs leerde hij andere grote kunstenaars kennen, zoals Henri Matisse, een vriend en vijand gedurende de rest van zijn leven, en Henri Rousseau, wiens werk hij bewonderde en waarvan hij verschillende doeken in zijn atelier had staan.

In zijn lange carrière als kunstenaar heeft Picasso in vele stijlen gewerkt. Soms schilderde hij zelfs in 2 of 3 stijlen tegelijk! Hij vond echter niet dat hij experimenteerde. “Ik zoek niet, ik vind”, zei hij.
Geen enkele methode of techniek gaf hem langdurig voldoening. Als hij het zat was, ging hij weer over op een andere stijl of hij ging potten bakken. Picasso was van alle markten thuis.

Hieronder zie je verschillende voorbeelden van Picasso’s werk aan de hand van de periodes waarin hij werkte. Deze periodes werden vaak beïnvloed door zijn liefdesleven. Picasso had in zijn leven relaties met meerdere vrouwen. In totaal trouwde hij 2 keer, had hij 4 kinderen bij 3 vrouwen en naast zijn vrouw of partner had hij ook een aantal minnaressen. Telkens als hij weer verliefd werd, zag je dit terug in zijn werk door een verandering van stijl.

Blauwe periode
De blauwe periode van Picasso duurde van 1901 tot 1904. Hij woonde toen in Parijs en had niet veel geld. De donkere, sombere schilderijen uit deze periode zijn kenmerkend door de vele blauwtinten.
Links: ‘The old blind guitarist’, 1903. Rechts: ‘The absinthe drinker’, 1903.
the-old-blind-guitarist-1903  the-absinthe-drinker-portrait-of-angel-fernandez-de-soto-1903
Roze periode
Aan het eind van de blauwe periode kreeg Picasso meer bekendheid en succes en bovendien werd hij verliefd. Hiermee veranderden de kleuren in zijn schilderijen naar zachte tinten, waaronder roze. De onderwerpen uit deze periode zijn vaak geïnspireerd op het circus.
Links: ‘Acrobat and young harlequin’, 1905. Rechts: ‘Fernandes head’, 1906.
acrobat-and-young-harlequin-1905  fernande-s-head-1906
Kubistische periode
Samen met Georges Braque ontwikkelde Picasso de kunststroming Kubisme. Met Paul Cézanne als grote voorbeeld, zochten ze naar een manier om voorwerpen vereenvoudigd te schilderen, maar wel de diepte en tastbaarheid te behouden.  Geïnspireerd door Afrikaanse maskers en beelden uit Oceanië, werden de voorwerpen opgebouwd uit geometrische vormen. Met name het kunstwerk Les demoiselles d’Avignon (zie linksonder) was baanbrekend. Picasso ordent het beeld van de mens, zoals wij het kennen en zoals het tot op dat moment ook werd geschilderd, op een geheel nieuwe wijze.
Links: ‘The girls of Avignon’, 1907. Rechts: ‘Portrait of Ambroise Vollard’, 1910.
the-girls-of-avignon-1907  portrait-of-ambroise-vollard-1910
Klassieke periode
Na een periode van depressie (veel kunstenaarsvrienden gaan in militaire dienst tijdens de WOI en Picasso’s geliefde Eva overlijdt), vertrekt Picasso naar Rome. Daar gaat hij aan de slag als decor- en kostuumontwerper voor het Russische balletgezelschap Les Ballets Russes. Hij verdiept zich in de klassieke kunst en trouwt met een danseres uit het gezelschap. In zijn schilderijen uit die tijd zie je de invloed van de Renaissance en het Neo-classicisme.
Links: ‘Head of woman’, 1923. Rechts: ‘Lovers’, 1923.
head-of-a-woman-1923  lovers-1923-1
Surrealistische en abstracte periode
Toen het Surrealisme ontstond, haakte Picasso ook hierbij aan. Maar waar de schilderkunst bij de Surrealisten zoals Magritte en Dali juist heel realistische geschilderd werd (met een niet-realistische voorstelling), ging Picasso over op meer abstractie. Deze periode wordt gezien als zijn meest bekende periode, met werk in de zogenaamde Picasso-stijl.
Links: ‘Woman in striped armchair’, 1941. Rechts: ‘Woman sitting in an armchair’, 1941.
woman-in-striped-armchair-1941  woman-sitting-in-an-armchair-1941
Late periode
Gedurende de laatste jaren van zijn leven, was Picasso al een echte beroemdheid. Hoewel hij bleef schilderen, trok hij zich wel terug uit de publiciteit.
Links: ‘Seated old man’, 1970. Rechts: ‘Paternity’, 1971.
seated-old-man-1970  paternity-1971
Zelf kijken
Er zijn maar liefst 5 musea die naar Picasso vernoemd zijn, o.a. in Parijs, Barcelona en Málaga. Maar om een kunstwerk van Picasso in het echt te bewonderen, kun je in tal van musea over de hele wereld terecht. Ook in Nederland; in het Rijksmuseum Amsterdam, het Stedelijk museum Amsterdam, het Stedelijk museum Den Bosch en het van Abbemuseum in Eindhoven.

Zelf doen
Ga aan de slag met je eigen kubistisch (zelf)portret!

Stap 1. Teken op een blanco vel een (zelf)portret. Je kunt een foto of plaatje van internet gebruiken als voorbeeld of voor de spiegel gaan zitten.
Stap 2. Knip je tekening in (niet al te kleine) stukken. Denk aan de hoekige, geometrische vormen van het Kubisme.
Stap 3. Plak de stukjes in een andere volgorde op een nieuw blad.

opdracht_picasso1 opdracht_picasso2 opdracht_picasso3

Bronnen
Eeuwige schoonheid, E.H. Gombrich
Algemene kunstgeschiedenis, Hugh Honour en John Fleming
www.wikiart.org (afbeeldingen Picasso)
www.npodoc.nl (documentaire ‘Picasso – Inventaris van een leven’)
Echte kunst maak je zo, Marion Deuchars (idee voor opdracht)